Alabaşa; dünyada sadece Abhazların çağlar öncesinden beri gündelik yaşamlarında kullandıkları bir araçtır. Araştırmacılar, Alabaşa’nın tarihini binlerce yıl öncesine dayandırırlar.
Alabaşa; İlk çağlarda vahşi hayvanlarla mücadelede ve avlanmalarda, daha sonra savaşlarda mızrak olarak da kullanılırdı. İlk zamanlarda Alabaşa’nın ucuna sivri kaya parçası takılıyordu, daha sonra insanoğlunun geçirdiği evrelere göre bronz, demir vb. gibi madenler de kullanıldı, son dönemlerde Alabaşa hem savaşlarda mızrak ve tüfekle nişan almada bir dayanak, hem de gündelik hayatta yürürken yada düğün cenaze ve diğer toplantılarda, hatta bağ-bahçede çalışılırken silah, kalpak, Awapa (Abaza kaftanı) gibi kıyafetler için askılık olarak da kullanılmakta idi. Günümüzde de tüm bunların yanı sıra toplumsal törenlerde önemli kararlar alınırken veya yemin edilirken Alabaşa’lar yere çakılarak alınan kararlar asla değişmez.
Alabaşa; bilgeliğin, otoritenin, hassasiyetin ve asaletin sembolü olup, toplumlara önemli katkılarda bulunan kişileri onura etmek için verilebilecek en değerli hediyedir. (Değerli bir attan daha çok değerlidir.) Abhazlar birbirilerine “Alabaşa kullanmaya layık olasın” diye de dua ederler.
Alabaşa; öylesine kutsal olarak kabul edilir ki bir Abhaz atasözü bunu çok veciz bir şekilde şöyle ifade eder.
“Bilge yaşlısı-büyüğü olmayan kişi Alabaşa’sına danışsın”
Yazan: Anzor Mukba
Çeviri: Oktay Ckotua
