Abhaz halkinin lideri Abhazya Cumhuriyetinin ilk Devlet Başkanı Vladislav Ardzinba’nın 14 Ağustos 1992 tarihinde, Gürcistan birliklerinin Sohum’a girmesinin ardından Abhazya Devlet Televizyonu aracılığıyla yaptığı tarihi konuşma, Abhaz direnişinin fitilini ateşleyen en kritik belge olarak kabul edilir. Aşağıda, bu konuşmanın ana metninden öne çıkan bölümleri ve Ardzinba’nın o günkü hitabının tam ruhunu yansıtan ifadeleri bulabilirsiniz:
Ardzinba, konuşmasına doğrudan saldırının niteliğini tanımlayarak başlar:
”Kardeşler, yurttaşlar!
Bugün, Gürcistan Devlet Konseyi birlikleri, Abhazya Cumhuriyeti topraklarını işgal etmiş bulunmaktadır. Barışçıl ve uygar yollarla çözüm arayışlarımıza; tanklarla, toplarla, uçaklarla, cinayetlerle ve yağmayla karşılık verdiler. Bu, egemenliğimize ve halkımızın varlığına yönelik açık bir saldırıdır.”
Ardzinba, saldırının sadece siyasi bir yapıya değil, doğrudan halkın varlığına yönelik olduğunu belirtmiştir:
”Halkımız, tarihinde birçok kez zorluklarla karşılaştı ancak bu kez mesele doğrudan var olma meselesidir. Topraklarımızı savunmak için ayağa kalkmaktan başka seçeneğimiz kalmamıştır.”
Konuşmanın en can alıcı noktası, askeri yükümlülüğü olan herkesi göreve çağırdığı kısımdır:
”Şu andan itibaren Abhazya Cumhuriyeti genelinde seferberlik ilan ediyorum. 18-40 yaş arası tüm erkeklerin savunma hatlarına katılması ve vatan topraklarını koruması bir görevdir.”
Ardzinba bu konuşmadauluslararası kamuoyuna mesaj vermiş, Gürcistan yönetiminin meşruiyetini sorgulayan şu ifadeleri kullanmıştır:
”Dünya bilmelidir ki; demokrasi maskesi takanlar, silahsız bir halkın üzerine ağır silahlarla yürümektedir. Biz haklıyız ve kazanacağız.”
Bu hitap, o dönemde dağınık halde bulunan Abhaz birliklerinin ve sivil halkın organize bir direniş başlatmasını sağlamıştır. Ardzinba'nın bu konuşmada kullandığı "Vatan için ya özgürlük ya ölüm" teması, savaşın sonraki aşamalarında Kuzey Kafkasya'dan gelen gönüllülerin de bölgeye akın etmesinde büyük rol oynamıştır.
Konuşmanın tam metni, bugün Abhazya'daki resmi arşivlerde ve tarihi dökümanlarda "Bağımsızlık Savaşı'nın Başlangıç Manifestosu" olarak korunmaktadır. Ardzinba’nın o günkü kararlı duruşu, kendisinin askeri ve siyasi liderliğinin pekiştiği an olarak tarihe geçmiştir.